Een stage, een traject duaal leren of de eerste werkdag van een nieuwe medewerker: het zijn belangrijke momenten in een loopbaan. Maar het zijn evengoed belangrijke leermomenten. Wat bijdraagt aan het succes van zo’n leermoment? Iemand die de tijd neemt om uit te leggen, te begeleiden en vertrouwen te geven. Die persoon is vaak de mentor.

Volgens Dries De Schutter, trainer mentoropleidingen bij KOS Learning (Knowledge On The Spot), wordt de impact van goed mentorschap nog vaak onderschat. Nochtans kan een sterke mentor het verschil maken tussen iemand die gewoon taken uitvoert en iemand die écht leert.

Meer dan een ervaren collega

Veel bedrijven zien een mentor in de eerste plaats als een ervaren collega die zijn of haar vakkennis doorgeeft. Die expertise is uiteraard belangrijk, maar volgens Dries De Schutter is dat slechts een deel van de opdracht. Een goede vakman of vakvrouw is namelijk niet automatisch een goede mentor. Kennis hebben en die kennis op een begrijpelijke manier kunnen overbrengen, zijn twee verschillende dingen.

Een lerende of nieuwe medewerker leert bovendien niet alleen hoe een functie of taak wordt uitgevoerd. Die ontdekt ook hoe een organisatie werkt, hoe collega’s samenwerken en welke verwachtingen er leven op de werkvloer. Een mentor helpt iemand zo niet alleen groeien in kennis en vaardigheden, maar ook zijn of haar plaats vinden binnen een team.

De mentor vormt daarbij een belangrijke schakel tussen de lerende of nieuwe medewerker, het bedrijf en soms ook de onderwijsinstelling. Hij of zij bewaakt mee de aansluiting tussen wat iemand leert, wat de organisatie verwacht en wat er op de werkvloer nodig is. “De mentor is cruciaal voor het leerproces van de leerling. Het is de mentor die ervoor zorgt dat de leerling effectief leert uit wat hij of zij doet, dat de leerling niet gewoon taken uitvoert, maar ook begrijpt wat hij aan het doen is”, vult Dries De Schutter aan. Een goede mentor geeft feedback, stelt vragen en bouwt de begeleiding geleidelijk af. Zo wordt de lerende of nieuwe medewerker stap voor stap zelfstandiger.

Mentorschap stopt niet bij duaal leren

Mentorschap wordt vaak spontaan gekoppeld aan duaal leren, maar in de praktijk reikt de meerwaarde veel verder. Ook bij de onboarding van nieuwe medewerkers speelt een mentor een belangrijke rol. Zelfs ervaren professionals komen terecht in een nieuwe omgeving met andere afspraken, processen en verwachtingen. Een mentor helpt hen sneller hun weg te vinden binnen de organisatie en vormt zo een waardevolle aanvulling op het werk van HR.

Daarnaast krijgen bedrijven voortdurend te maken met nieuwe technologieën, materialen, processen en werkwijzen. Daardoor blijven ook ervaren medewerkers leren. Een goede mentor weet hoe je mensen niet alleen iets laat uitvoeren, maar er ook voor zorgt dat nieuwe kennis echt wordt begrepen en blijft hangen.

Leren begeleiden is een vak op zich

Net zoals een ervaren medewerker niet automatisch een goede lesgever is, groeit ook mentorschap niet vanzelf. Tijdens een mentoropleiding leren deelnemers hoe ze duidelijke instructies geven, constructieve feedback formuleren, mensen motiveren en leerprocessen opvolgen. Daarbij is er ook aandacht voor het creëren van een veilige leeromgeving waarin iemand vragen durft te stellen, fouten kan maken en uit feedback kan leren.

Van de eerste werkdag tot evaluatiemomenten en opleidingsplannen: elke stap binnen een leertraject krijgt aandacht. Zo leren mentoren hoe ze structuur en houvast kunnen bieden, zowel aan de persoon die ze begeleiden als aan zichzelf. Precies die vaardigheden helpen hen om hun ervaring en vakkennis op een doordachte en begrijpelijke manier door te geven.

Een hefboom voor een sterkere leercultuur

Bedrijven die investeren in mentorvorming versterken niet alleen de begeleiding van één lerende of nieuwe medewerker. Ze zorgen er ook voor dat kennis beter wordt gedeeld, nieuwe medewerkers sneller zelfstandig worden en ervaren medewerkers hun expertise kunnen doorgeven. Dat wordt steeds belangrijker. Technologie evolueert snel en bedrijven moeten zich voortdurend aanpassen. Organisaties waarin kennis wordt gedeeld en medewerkers elkaar helpen groeien, zijn beter gewapend voor die veranderingen.

Een sterke leerwerkplek is bovendien aantrekkelijk voor huidige én toekomstige medewerkers. Ze toont dat mensen kansen krijgen om zich te ontwikkelen, wat een positieve impact kan hebben op zowel de instroom als het behoud van medewerkers.

Kennis doorgeven vóór ze verdwijnt

Mentorschap biedt ook een antwoord op een uitdaging waarmee veel bedrijven vandaag worden geconfronteerd: het verlies van kennis wanneer ervaren medewerkers de organisatie verlaten.nNet daarom ziet Dries De Schutter veel potentieel in het inzetten van ervaren medewerkers als mentor.

Hun vakkennis, praktijkervaring en inzichten blijven zo niet alleen bewaard binnen de organisatie, maar worden ook actief doorgegeven aan nieuwe collega’s. Dat geeft starters een stevige basis en helpt hen om sneller ingewerkt te raken. Tegelijk kan het voor ervaren medewerkers een belangrijke vorm van erkenning zijn wanneer zij hun expertise mogen doorgeven aan de volgende generatie.

Een investering die blijft renderen

De vaardigheden die tijdens een mentoropleiding aan bod komen, zijn veel ruimer inzetbaar dan alleen bij stages of duaal leren. Ook leidinggevenden, experts en ervaren medewerkers hebben baat bij competenties zoals begeleiden, feedback geven en mensen laten groeien in hun rol.

Voor Dries De Schutter is de conclusie dan ook duidelijk: “Een mentoropleiding is een investering in mensen die zich zeker terugbetaalt. Een goed opgeleide mentor kan een domino-effect creëren binnen de organisatie. Niet alleen de mentor groeit, maar ook de medewerkers die hij of zij begeleidt.”

Want uiteindelijk draait goed mentorschap om meer dan kennis doorgeven. Het gaat erom iemand te helpen begrijpen, oefenen, feedback te verwerken en stap voor stap zelfstandig te worden. Precies daarin zit de meerwaarde van een goede mentor.